Kerst.
Kaarsen aan. Best servies op tafel. Iemand vraagt of je “nu echt nooit een stukje kaas mist”.
En daar ga je.
Laten we eerlijk zijn: geweldloos communiceren in een vegan-debat is topsport. Zeker met kerst. Niet omdat mensen slecht zijn, maar omdat alles samenkomt aan die tafel: traditie, identiteit, schuldgevoel, grapjes, ongemak en — heel menselijk — de neiging om jezelf te verdedigen.
Respect is geen goedkeuring
Ik zag laatst een post voorbij komen over respect in het vegan-debat. Over het verschil tussen respect voor de mens en respect voor de keuze. Dat raakte iets bij me. Want hier gaat het vaak mis.
Voor mij betekent echte respect niet:
“Ik vind jouw keuze prima.”
Maar ook niet:
“Ik zet mijn morele kompas uit.”
Echte respect betekent:
ruimte laten voor keuzes die jij fout vindt.
Niet omdat ze goed zijn.
Maar omdat de mens meer is dan zijn fout.
Dat is iets anders dan goedkeuren. En ook iets anders dan zwijgen.
Dit zeg ik als die-hard vegan
En ja, dit zeg ik als die-hard vegan.
Ooit was ik ook zo. Ik wilde de hele wereld vegan maken. Liefst vandaag nog. Met argumenten, documentaires, feiten, morele urgentie.
Tot ik merkte dat mijn pogingen vaak averechts werkten.
Mensen gingen me vermoeiend vinden. Betweterig. Het stereotype vegan waar iedereen al een grapje voor klaar heeft.
Dat was geen fijne spiegel. Maar wel een eerlijke.
Van overtuigen naar ontmoeten
Tegenwoordig doe ik het anders.
Ik ga het gesprek aan. Zeker met mijn leerlingen.
Ik beantwoord hun vragen geduldig.
Ook als ze me belachelijk maken — wat vaak gewoon een manier is om eigen onzekerheid te maskeren.
Ik vraag door. Ik blijf nieuwsgierig naar hun motieven om vlees te blijven eten.
Niet om ze te “pakken”.
Maar om ze te zien.
Voor mij ís dat respect:
de ander serieus nemen als mens, ook wanneer diens levenswijze niet klopt met de mijne.
Waarom dit met kerst zo lastig is
Aan de kersttafel gaat het zelden echt over eten.
Het gaat over:
- wie je bent
- waar je bij hoort
- wat “normaal” is
- en wat er schuurt als iemand dat normaal ter discussie stelt
En geweldloos communiceren vraagt dan iets wat tegen je reflexen ingaat:
- je gelijk parkeren
- je morele boosheid reguleren
- je hart openhouden terwijl je brein “ja maar halló” roept
Dat is geen soft gedoe. Dat is emotionele krachttraining.
Misschien is dit genoeg
Misschien hoeven we met kerst niemand te overtuigen.
Misschien is het al veel als we:
- niet reduceren
- niet verheffen
- niet vernederen
- maar gewoon aanwezig blijven
Zonder sneer. Zonder preek. Zonder morele scorebordjes.
Niet omdat het allemaal wel meevalt.
Maar omdat verandering zelden begint bij schaamte —
en vaak wel bij veiligheid.
Dus ja.
Geweldloos communiceren in het vegan-debat is topsport.
Maar als er één moment is om te oefenen,
dan is het daar.
Aan die tafel.
Met dat kaarslicht.
En die ene zin die je inslikt —
en vervangt door een vraag.
Fijne, zachte, menswaardige kerstdagen.
Ook aan tafel. 🌱✨